Günümüzde gıda ve ilaç endüstrilerinde hijyenin önemi her zamankinden daha fazla vurgulanmaktadır. Üretim süreçlerindeki hijyen standartlarını yükseltmek ve verimliliği artırmak amacıyla, CIP (Cleaning In Place – Yerinde Temizleme) sistemleri kritik bir role sahiptir.
Çeşitli sektörel tesislerde, makine operasyon süresinin aktif kullanılabilmesi bakımından planlı ve plansız bakımların mümkün olduğunca azaltılması elzemdir. Plansız arızalar arasında kolayca engel olunabilecek kriterlerden biri, kirliliğe bağlı olarak makinenin çalışmaması veya yetersiz performans göstermesi sayılabilir. Bu amaç doğrultusunda kirlilik yaşanma ihtimali bulunan santrifüj separatörler gün ortasında ve/veya gün sonunda yerinde temizlik (diğer bir adıyla CIP) operasyonuna geçirilerek makine iç hacminin kimyasal olarak temizlenmesi sağlanır. Yerinde temizlik fonksiyonu, ihtiyaca bağlı olarak kostik ve nitrik asit solüsyonlarının özel oranlarda sıcak su ile karıştırılıp, separatör hidrolik kapasitesinin yüzde 10 üzerinde olacak şekilde beslenmesi yoluyla gerçekleştirilir.
Yerinde temizlik fonksiyonu sayesinde, herhangi bir demontaj/montaj gerektirmeksizin üretim ekipmanlarını etkin bir şekilde temizlemek amacıyla yerinde temizleme (CIP) birçok sektörde yaygın olarak uygulanmaktadır. CIP sistemleri; tutarlı ve tekrarlanabilir temizlik sağlar, temizlik işlemlerinin etkin bir şekilde gerçekleştirilmesi ve raporlanmasına izin verir. Özellikle gıda ürünlerinde, operasyonu gerçekleştiren üretim ekipmanlarının temizliği ve hijyenik olması, güvenilir bir son ürün eldesi sağlanması konusunda kritik bir unsurdur.
CIP sistemi, modern üretim tesislerinin vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir. Temizlik ve hijyen standartlarını karşılamak, işletme verimliliğini artırmak ve çalışanların iş yükünü azaltmak için ideal bir çözüm sunmaktadır. CIP sistemi, endüstriyel hijyenin anahtarı olarak kabul edilebilir ve bu sistem sayesinde gıda güvenliği ve kalitesi önemli ölçüde artırılmaktadır.
HAUS Dekantör Santrifüj ve Separatörlerinde CIP Sistemi
HAUS, onaylı ARGE ve İnovasyon Merkezi’ne sahip bir firma olarak, EHEDG (Avrupa Hijyenik Mühendislik ve Tasarım Grubu) üyeliği çerçevesinde, gıda dekantörleri ve separatörlerinin tasarımını ve malzeme seçimini hijyen standartlarına uygun şekilde gerçekleştirir. Sürekli iyileştirme ve geliştirme sürecine adanmış olan HAUS, CIP sistemi gibi temizlik koşullarının sağlanmasında kritik öneme sahip unsurlara özel bir önem verir ve proses akışının hijyenik durumunu sürekli olarak gözetir.
HAUS dekantörlerinde CIP sistemleri, hijyenik tasarım gereksinimlerini ve HACCP kapsamında yapılan tehlike analizi ile gıdanın kalite ve güvenliğini etkileyebilecek tehlikelerin gıdaya bulaşmasının önüne geçebilmek için gerekli ihtiyaçları tam olarak karşılayacak şekilde tasarlanmıştır.
Hijyenik Tasarım Nedir?
Hijyenik tasarım, makinelerin kolay temizlenebilir olması için tasarımını ve bunların üretimi aşamasında kullanılan malzemelerin seçimini ifade eder.
Güvenilir Temizlenebilirlik için Pürüzsüz ve Boşluksuz Tasarımlar
HAUS F serisi dekantörlerde, ürünle temas eden yüzeylerde yüksek kaliteli paslanmaz malzeme kullanılır. Malzemenin kalitesinden daha fazla önem arz eden diğer konu ise yüzey pürüzsüzlüğüdür. Yüzey ne kadar pürüzsüz olursa CIP sistemi verimliliği daha da artmaktadır. HAUS F serisi dekantör parçaları gıda ile temas durumuna göre Ra = 0,8 µm ve Ra = 0,4 µm yüzey pürüzlülüğü ile üretilebilir ve helezon grubu ile hazne gruplarında polisaj uygulaması yapılabilmektedir.
HAUS CIP Tasarımı
HAUS CIP sistemi çalışma prensibi tambur iç yıkatma ve tambur dış yıkatma olmak üzere iki kısımdan oluşur. HAUS F serisi dekantörlerin tasarımı minimum sarfiyat ve maksimum temizliği hedeflemektedir. CIP temizleme döngüsü 70 yıllık tecrübe ile algoritmalar ve coverage testlerimize bağlı olarak tambur devri ve temizleme maddesini uygun miktarda ayarlar.
Yıkama performans testi vitaminlerden yapılmış toz maddenin su ile karıştırılarak uygulama alanlarına sıkıldıktan sonra CIP sisteminin verimliliğini ölçmek için kullanılan yöntemdir. Vitaminlerden yapılmış bu madde temizlendikten sonra gözle görülmesi oldukça zor olsa da UV ışınları ile parlayarak temizleme verimliliğini gösterir ve CIP sisteminde kullanılan nozul tipi, uygulama basıncı ve nozulların yerleşimini daha iyi tespit edebilmemize olanak sağlar.
Yıkama Performansı Testi
Geçmeli Haznenin Önemi
Günümüzde büyük bir ilginin olduğu yüksek kaliteli zeytinyağı tesislerinde, bilindiği üzere hijyenin önemi çok yüksektir. Bundan dolayı bu tesislerde gün sonu, hatta ara zamanlarda da tüm makinelerde hassas temizlik yapılmaktadır. HAUS’un hijyen konusuna verdiği değer doğrultusunda temizliğin daha kolay ve hızlı yapılabilmesi amacı gözetilmiş, kapak açılma sisteminde buna uygun tasarım yapılmıştır.
Geçmeli hazne tasarımı ile hazne arasında kullanılan conta iptal edilerek hijyenik tasarım önceliklendirilmiştir. Şase ile hazne bağlantısı kolay açılabilir kilitleme yöntemi ile temizleme hızına katkıda bulunarak müşteriye avantaj sunmaktadır. Ayrıca üst hazne iki taraflı açma kabiliyetine sahip olduğu için esnek makine konumlandırma/projelendirme avantajı sağlanmıştır.
HAUS Separatörlerde CIP Sistemi
Yerinde temizlik fonksiyonu olmayan separatörlerde; zeytin tipi, kapasite, zeytin verimliliği ve çalışma parametrelerine bağlı olarak yaklaşık 2 ila 4 gün içerisinde üretim durdurularak makine demonte edilip tüm iç aksam parçalarının kostik içeren su ile temizlenmesi ve su ile durulanması gerekmektedir. Bu süreçte üretimin durması, zaman kaybının yanı sıra tesis günlük kapasitesinin düşmesine ve bazı durumlarda iş kazalarına sebebiyet verebilmektedir. HAUS bünyesinde üretilen zeytinyağı separatörlerinde kullanılan CIP sistemi, separatöre entegre olup herhangi bir taşıma, mekanik ve elektriksel bağlantıya ihtiyaç duymadan çalışabilmektedir. Separatör panosu üzerinden kontrol edilen ve yüksek otomasyon sayesinde operatör tarafından kolaylıkla başlatılıp durdurulabilen yerinde temizlik fonksiyonu, makine ve ekipmanların daima temiz kalmasını sağlar. Yerinde temizlik fonksiyonunun makine panosuna gömülü olması ve etkili çalışması sayesinde tüm temizlik adımları günde 50 dk civarında tamamlanabilmektedir. Bu süre geleneksel yöntemle karşılaştırıldığında 3 ile 4 kat zaman tasarrufu sağlamaktadır.
CIP öncesi çanak iç yüzeyi CIP sonrası çanak iç yüzeyi
CIP öncesi makine iç aksamı CIP sonrası makine iç aksamı
HAUS CIP sistemi sayesinde, dinlenme tankının üzerinde bulunan ısıtıcı rezistans yardımıyla henüz ürün işleme süreci sonlanmadan 30 dakika önce temizlik ve durulama ihtiyaçları için gerekli olan sıcak su hazırlanabilir. CIP tankı içerisine uygun miktarda hidrojen peroksit (kostik) eklenerek bir yandan temizlik solüsyonu hazırlanırken bir yandan zeytinyağı ayrımı gerçekleştirilebilmektedir. Bu sayede zaman kaybı minimum seviyeye indirilmiş olur. Yerinde temizlik aşamalarına geçerken, makine üzerinde yer alan vanalar kolay bir şekilde CIP konumlarına alınarak separatör panosu üzerinden temizlik işlemleri başlatılır. Temizlikten maksimum verim alınabilmesi amacıyla makineye konumlandırılmış olan yüksek kapasiteli santrifüj pompa ve hat üzerindeki akış ekipmanları, separatörün her parçasına ulaşıp tüm kör noktaların etkili bir şekilde temizlenmesine imkan sağlar. CIP işlemleri tamamlandıktan sonra separatör kendi kendini kapatabilir ve duruş esnasında herhangi bir işleme ihtiyaç duyulmadığı için tesis kapatılabilir.
Separatör CIP Moduna Nasıl Alınır?
HAUS separatörlerin tesisat bağlantıları, hızlı bir şekilde CIP moduna alınabilmeleri amacıyla tasarlanmıştır. CIP modundan önce CIP solüsyonunun hazır olup olmadığı kontrol edilir. Solüsyon istenen sıcaklığa ulaştığında ürün işleme modundan CIP moduna geçiş için gerekli vana bağlantıları değiştirilir. Aşağıda paylaşılan görselde kırmızı renk ile gösterilen vanalar kapalı, yeşil renk ile gösterilen vanalar ise açık konumda olmalıdır. Ardından HMI ekranı vasıtasıyla CIP modu başlatılarak programın otomatik olarak makineyi temizlemesi sağlanır.
CIP modunda çalışırken vanaların konumları yukarıdaki gibi olmalıdır.
