Süt endüstrisi, içme sütü olarak kullanılmasının yanı sıra çeşitli ticari ürünlere de dönüştürülebilme avantajı sayesinde her gün daha fazla büyümektedir. İçeriğinde ortalama %3,4 protein, %3,7 yağ, %4,7 laktoz ve %0,7 oranında bulunan mineraller ile kolay ulaşılabilen ve değerli besinler arasındadır. Düşük kaloriyle kalsiyum, fosfor, magnezyum, protein, folik asit, çinko, iyot, ve çeşitli vitaminlerin alımını mümkün kılan süt ürünleri; beslenme alışkanlıklarımızın da vazgeçilmez bir parçasıdır.
Diğer yandan, çiğ sütün halk sağlığını tehdit eden Salmonella, E. coli ve Listeria gibi tehlikeli mikroorganizmaları barındırdığını unutmamak gerekir. Çiğ sütte, hayvan derisinin yüzeyinde veya meme bezlerinde saprofit olarak yaşayan bakterilere ek olarak Listeria monocytogenes, koliform bakteriler de yer alabilir. Ayrıca Clostridium sporlu bakterileri, peynir türevi son ürünlerde, yüzeyde veya kabukta beyaz lekeler, kötü tat ve kokuya neden olmaktadır. Termofilik Streptococci gibi zararlı bakteriler ise pH dengesini bozmakta, üründe düşük kalsiyum içeriğine neden olmaktadır. Çiğ sütün barındırabileceği tüm bu tehlikeler, süt prosesinde temizleme adımının ne kadar önemli olduğunu bizlere bir kere daha hatırlatmaktadır.
Sütün işlenme sürecinde mekanik ayrım teknolojilerinden faydalanılması, santrifüj separatör endüstrisinin değişimlerden pozitif şekilde etkilenmesine neden olmakta. Günümüzde gittikçe artan “kapasite” talebi, makine imalatı sektörünü de bu alandaki araştırmaları genişletmeye mecbur kılmaktadır. Maliyet azaltma çalışmalarının yanı sıra, sektörün bir diğer rekabet konusu da ürün kalitesinin arttırılma çalışmalarıdır. Temizleme separatörlerinin özelleştirilmiş versiyonu olan bakteri ayrım separatörleri (baktofügatör), süt içerisindeki bakteri ve sporların ısıl işlemlerden önce mekanik olarak ayrılmasını sağlar. Biz HAUS ailesi olarak bakteri separatörü çalışmalarına 2017 yılında, devlet destekli bir proje kapsamında başlamış ve 15 ton/saat’e kadar hizmet veren MAXCLEAN BACTERIA separatörümüzü sektörün ihtiyaç talebine sunmuştuk. Aradan geçen süre boyunca yüksek kapasiteli yeni bir baktofügatörün hayata geçirilmesi amacıyla çeşitli ARGE faaliyetleri yürütüldü ve enerji tüketimi & kapasitenin ön planda olduğu yeni nesil bir separatör 2021 yılı sonunda tamamlandı.
Yaklaşık 0,85 kW/m3 güç tüketimi sayesinde işletme maliyetlerini minimize eden separatörümüz, aynı anda yüksek kapasite, temizleme performansı ve süt kalitesinde koruma sunarak standartlarının üzerinde performans sergilemekte.
Süt kalitesi; sütün daha az ısıl işleme maruz bırakılması ve raf ömrünün yüksek olmasını ifade eder. Sektörde büyük oranda tercih edilen pastörizasyon ve UHT işlemleri; süte ısı ile muamele ettikleri için kimyasal değişimlere neden olarak sütte tat kaybına yol açmaktadır. Baktofügatörler sütün yüksek ısı yerine mekanik ayrım prensibiyle temizlenmesini sağladığı için, süt üzerinde kimyasal herhangi bir etki bırakmaz ve sütün duyusal özelliklerinin korunarak ürün kalitesinde kayda değer bir başarı elde eder. Özellikle yüksek miktarda bakteri içeren sütler, standart sürelerin üzerinde ısıl işleme tabi tutulur. Baktofügatör kullanımı bu tip sütlerde ısıl işlem sürelerinin kısaltılmasını, sütün duyusal özelliklerinin korunmasını ve süt kalitesinin arttırılmasını sağlar. Sütün temizlenmesi için önemli olan pastörizasyon işleminde termofil bakterilerin (yüksek sıcaklığa dayanıklı bakteriler) temizlenebilmesi mümkün olmamaktadır. Böyle durumlarda baktofügatör kullanımı, ısıl işlem teknolojilerinin açıklarını kapatır. Baktofügatör kullanımının; UHT teknolojisi kullanılan tesislerde dahi son ürün kalitesini artırdığı akademik çalışmalar ile tespit edilmekle birlikte, aynı alanda rekabet içerisinde olduğu mikrofiltrasyon & ultrafiltrasyon gibi teknolojilerden çok daha düşük işletme maliyetine sahip olduğu görülmüştür.
Sütün yapısı itibariyle içeriğinde çeşitli kirleticiler bulunmaktadır. Bu sebeple işleme öncesinde ilk aşama, filtreden geçirilmesidir. Kaba tortu ve kirleticilerinden arındırılan süt, temizleme separatörleri yardımıyla mekanik separasyon işlemine tabi tutulur. Ardından pastörizatör yardımıyla ön ısıtma işlemine tutularak 55-60°C sıcaklığa çıkarılır ve bakteri yüklerinden kurtulması amacıyla baktofügatöre beslenerek fazların mekanik ayrımı gerçekleştirilir. Separasyon işleminin gerçekleşmesini sağlayan en önemli etmen fazlar arasındaki yoğunluk farkıdır.
Süt içeriğindeki fazların 60°C sıcaklıktaki yoğunlukları aşağıda sıralanmıştır.
• Aerobik sporlar: ~1,130 g/mL
• Anaerobik sporlar: ~1,132 g/mL
• Vejetatif bakteri hücreleri: 1,070 - 1,115 g/mL
• Yağsız süt: ~1,016 g/mL
• Tam yağlı süt: ~1,011 g/mL
• Süt yağı: ~0,874 g/mL
Fazlar arasındaki yoğunluk farkı arttıkça separasyon verimi de artmaktadır. Mekanik separasyonu tamamlanan süt, pastörizasyon işlemine gönderilir. Baktofügatör, ısıl işlemlerden hemen önce somatik hücre, aerobik ve anaerobik sporlu bakterilerin temizlenmesini sağlayarak toplam bakteri yükünün minimuma indirilmesini mümkün kılar.
Yeni nesil yüksek kapasiteli MAXCLEAN BACTERIA separatörün hayata geçirilmesi sürecinde; yenilikçi tambur grubu tasarımı, enerji verimliliğiyle ön plana çıkan pompa grubu tasarımları ve **EHEDG’in ön gördüğü “Hijyenik Tasarım” kurallarının uygulanması gibi birçok ARGE faaliyeti yürütülmüştür. İyileştirilmiş merkezcil pompa tasarımlarıyla enerjinin geri dönüşümü artırılmıştır. Devridaim hattı üzerinde yapılan iyileştirmeler sonucunda baktofügatörün kapasite aralığı boyunca stabil bir separasyon verimi elde edilmiştir. Prototip üretimin tamamlanmasının ardından temizleme performansının tayini amacıyla, uzun süreli deneme ve analizler gerçekleştirilmiştir.
Separatör performansı uzun süreli denemeler ile kayıt altına alınmıştır.
Separatörün performansı; soğuk zincir şeklinde taşınan numunelerin, farklı laboratuvarlarda eş zamanlı analiz edilmesi yoluyla teyit edilmiştir. Gerçekleştirilen ARGE faaliyetlerinin performansa etkileri, numune analiz sonuçları doğrultusunda görülebilmektedir. Makinenin performans verileri aşağıdaki grafikte paylaşılmıştır.
MAXCLEAN BACTERIA ile; somatik hücre temizliğinde *%95’e varan performans almak mümkündür. *
Baktofügatör; toplam bakteri sayısında %70-%90* arası temizlik sağlarken, aerobik spor temizliğinde *%90’a ve anaerobik spor temizliğinde *%98’e varan temizlik performansı sunmaktadır.*
Üstün separasyon verimi sağlayan MAX serisi süt separatörleri hakkında daha fazla bilgi almak için bizimle iletişime geçebilir veya web sitemizi ziyaret edebilirsiniz.
*Performans değerleri tabloda verilen giriş ürün şartlarına bağlı olarak verilmiştir. Giriş üründe görülecek değişkenlikler performansta farklılıklara sebep olabilir.
